Respublika umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘quvchilarining umumta’lim fanlari bo‘yicha “Sirtqi fan olimpiadalari”  O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonuni, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”, “Maktab ta’limini rivojlantirish Davlat umummilliy dasturi” asosida o‘quvchilarni bilim olishga qiziqtirish, iqtidorli va qobiliyatli o‘quvchilarni aniqlash, o‘quvchi-yoshlarning intellektual salohiyatini oshirish, ularning iqtidorini qo‘llab-quvvatlash, ulardagi noyob fazilatlarni yanada rivojlantirish, umumta’lim fanlaridan o‘tkaziladigan xalqaro olimpiadalarda ishtirok etuvchi Respublika jamoasi a’zolarini tanlash maqsadida Xalq ta’limi vazirligi tomonidan o‘tkaziladi. Mazkur Nizom sirtqi fan olimpiadasini tashkil etish va o‘tkazishning umumiy qoidalari hamda tartibini belgilaydi.  

 

Umumiy o‘rta ta’lim maktablari (shu jumladan maxsus maktab-internatlari, ixtisoslashgan umumiy o‘rta ta’lim maktablari va maktab-internatlar) muassasalari o‘quvchilari orasidan fizika, matematika, kimyo, biologiya, informatika va iqtisodiy bilim asoslari kabi umumta’lim fanlari bo‘yicha iqtidorli, qobiliyatli va iste’dodli o‘quvchilarni aniqlash, ulardagi ijodiy qobiliyatlarning ro‘yobga chiqishiga, noyob iste’dodlarini tarbiyalashga ko‘maklashish va izlanuvchanligini qo‘llab-quvvatlash, mutaqil tadqiqotchilikka tayyorlash, ularni kasb-hunarga yo‘naltirish maqsadida tashkil etiladi.

   Fan olimpiadalarining vazifalari

·          O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni, «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi», «Maktab ta’limini rivojlantirish Davlat umummilliy dasturi» talablari asosida umumiy o‘rta ta’lim maktablari, akademik litsey, kasb-hunar kollejlari, oliy ta’lim muassasalari, pedagoglarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash institutlari orasidagi ta’lim uzluksizligini ta’minlash:

·          O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni, «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi», «Maktab ta’limini rivojlantirish Davlat umummilliy dasturi» hamda mazkur «Nizom» talablari asosida ta’lim muassasalaridagi o‘quv-tarbiya jarayonining zamonaviy talablar darajasida bo‘lishini ta’minlash, fan o‘qituvchilarining pedagogik mahoratini oshirish, ularning qobiliyatli va iste’dodli o‘quvchilarni aniqlash hamda tarbiyalashga qaratilgan ijodiy izlanishlari va mehnatini ro‘yobga chiqarish;

·          qobiliyatli o‘quvchilarni aniqlash, tarbiyalash, rag‘batlantirish va kamolotga yetkazish jarayonida ta’lim muassasasi, ota-onalar va jamoatchilikning o‘zaro hamkorligini kuchaytirish;

·          fan olipiadalarining g‘oliblari orasidan xalqaro fan olipiadalarida mamlakatimiz sharafini munosib himoya qiladigan o‘quvchilarni aniqlash hamda fanlar bo‘yicha Respublika terma jamoasiga nomzodlar tarkibini shakllantirish.

 

3.1. Sirtqi fan olimpiadalarini o‘tkazish mas’uliyati ta’lim muassalarining birinchi raxbarlari, tuman (shahar) xalq ta’limi bo‘limi mudiri, Qoraqolpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vaziri, Toshkent shahar va viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari zimmasiga yuklatiladi.

3.2. Sirtqi fan olimpiadalari uch bosqichda tashkil etiladi. I, II, III bosqichlarini tashkil etish , o‘tkazish muddatlari quyidagicha belgilanadi:

 

 

3.3. Sirtqi fan olimpiadalarining I, II, III bosqichlarini tashkil qilish va o‘tkazish uchun Qoraqolpog‘iston Respublikasi, viloyat (shahar) xalq ta’limi boshqaruv organlari joylardagi doimiy vakillaridan iborat viloyat, tuman, ta’lim muassasalarida tashkiliy qo‘mitalar tuziladi.

3.4. Sirtqi fan olimpiadalari bosqichlarini yuqori saviyada tashkil qilish va o‘tkazish, qatnashchilar tomonidan bajarilgan ishlarni o‘z vaqtida respublika tashkiliy qo‘mitasiga yetkazishni ta’minlash joylardagi tashkiliy qo‘mitalar zimmasiga yuklatiladi.

3.5. Sirtqi olimpiada Internet tizimi yordamida Xalq ta’limi vazirligining eduportal.uz portali orqali topshiriqlarni yetkazish usulida o‘tkaziladi.

3.6. Sirtqi fan olimpiadalarining barcha bosqichlarni o‘tkazish bo‘yicha umumiy metodik tavsiyalar, yozma ish topshiriqlarini baholash mezonlari va olimpiadalarni o‘tkazish tartibi Respublika ta’lim markazi, tashkiliy qo‘mita tomonidan tasdiqlangan holda joylarga yetkaziladi.

3.7. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq ta’limi boshqarmalari fan olimpiadalarining barcha bosqichlarini mazkur Nizom, tasdiqlangan tartib va mezonlar asosida o‘tkazish chora-tadbirlirini belgilaydilar va amalga oshiradilar.

3.8. Umumiy o‘rta ta’lim maktablari, maxsus maktab-internatlar, ayrim fanlar chuqurlashtirib o‘qitiladigan maktab (sinf) va maktab-internatlar muassasalari o‘quvchilari o‘rtasida o‘tkaziladigan sirtqi fan olimpiadalari tartibiga Xalq ta’limi vazirligi buyrug‘i bilan o‘zgartirish kiritilishi mumkin.

 

4.1. Birinchi bosqichda (chorak final), yoshidan qat’iy nazar, sirtqi fan olimpiadalarida qatnashish istagini bildirgan barcha turdagi umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-9 sinf o‘quvchilari o‘rtasida fan olimpiadalari o‘tkaziladi. Olimpiadalar o‘tkaziladigan fanlar ro‘yxati, o‘tkazish tartibi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan belgilanadi. O‘quvchi o‘zi istagan va eng yaxshi natijalarga erishgan fanlari bo‘yicha III bosqich sinovida ishtirok etishi mumkin.

4.2. Barcha bosqichda umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-9 sinf o‘quvchilari uchun yozma ish topshiriqlari Xalq ta’limi vazirligining eduportal.uz portali orqali sirtqi olimpiada bosqichlarini o‘tkazish tashkiliy qo‘mitasi tomonidan berib boriladi.

4.3. Sirtqi fan olimpiadalarining barcha bosqichini yuqori saviyada o‘tkazish shaxsan ta’lim muassasasi rahbari mas’uldir. Xalq ta’limi vazirligining eduportal.uz portali orqali yuborilgan topshiriqlar asosida Birinchi bosqich Qoraqolpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahari metodika markazlari va tuman (shahar) metodika kabinetlari tomonidan (umumlashtiriladi) o‘tkaziladi. Birinchi bosqich natijalari yuqorida belgilangan muddatlarda vazirlikning eduportal.uz portaliga joylashtiriladi.

4.4. Ikkinchi (yarim final) bosqich Xalq ta’limi vazirligining eduportal.uz portali orqali yuborilgan topshiriqlar asosida Qoraqolpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahari metodika markazlari tomonidan (umumlashtiriladi) o‘tkaziladi. Ikkinchi bosqich natijalari yuqorida belgilangan muddatlarda vazirlikning eduportal.uz portaliga joylashtiriladi.

4.5. Uchinchi (final) bosqich Xalq ta’limi vazirligining eduportal.uz portali orqali yuborilgan topshiriqlar asosida RTM va UTM multimediya markazi tomonidan tashkil etiladi.

4.6. Sirtqi fan olimpiadalarining III bosqich natijalariga ko‘ra 1- va 2- o‘rinni egallagan g‘oliblar Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tashkil etilayotgan “Yozgi maktab”iga qatnashishi to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

 

 

5.1. Sirtqi fan olimpiadalarining barcha bosqichlarida o‘quvchilarning bilim darajasi davlat ta’lim standartlari hamda fanlarning xususiyatini hisobga olgan holda ishlab chiqilgan mezonlar asosida baholanadi. Barcha bosqichlar natijasi asosida g‘olib aniqlanadi.

5.2. Sirtqi fan olimpiadasining final bosqichida g‘oliblar aniqlanadi va taqdirlash tashkiliy qo‘mita va hakamlar hay’atining qo‘shma yig‘ilishlari qaroriga binoan amalga oshiriladi.

5.3. Sirtqi fan olimpiadalarining barcha bosqichlarida I,II,III o‘rin g‘oliblari yozma ishlar natijalariga ko‘ra 76% va undan yuqori foiz to‘plagan o‘quvchilar o‘rtasida aniqlanadi. G‘olib o‘quvchilarning ko‘rsatgan natijalari teng kelib qolgan taqdirda sovrindorni aniqlash uchun ularga qo‘shimcha yozma ish topshiriqlari beriladi va bu holat olimpiadaning sovrindori aniqlanguncha yoki o‘quvchilardan biri bellashuvni davom ettirishdan ixtiyoriy voz kechgunga qadar davom ettiriladi. (Ikkinchi holatda hakamlar hay’ati tomonidan bayonnoma tuzilib, har ikki o‘quvchiga imzo qo‘ydiriladi.)

5.4. Fan olimpiadalarining yakunlovchi bosqichi g‘oliblarining soni har bir fan bo‘yicha quyidagicha belgilanadi: birinchi o‘rin-bitta, ikkinchi o‘rin-bitta, uchinchi o‘rin-bitta.

5.5. Fan olimpiadalari natijalari Respublika ta’lim markazi Ilmiy metodik kengash majlislarida ko‘rib chiqiladi va tegishli qaror qabul qilinadi. G‘oliblar ro‘yxati o‘rnatilgan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligiga taqdim etiladi.

 

 

Umumta’lim fanlari (fizika, matematika, kimyo, biologiya, informatika va iqtisodiy bilim asoslari) bo‘yicha sirtqi fan olimpiadalarini talablar darajasida, yuqori saviyada o‘tkazish uchun chorak final, yarim final va final bosqichlarida rais, rais o‘rinbosari, mas’ul kotib va a’zolardan iborat tashkiliy qo‘mita tuziladi.

6.1. Joylardagi tashkiliy qo‘mitalarning vazifalari:

Sirtqi fan olimpiada bosqichlari “O‘zbekiston Respublikasi umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘quvchilarining umumta’lim fanlari bo‘yicha sirtqi fan olimpiadalarini o‘tkazish va iqtidorli o‘quvchilarni qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida” gi Nizom, sirtqi fan olimpiadalarini o‘tkazish tartibi asosida tashkil etish, olimpiadani o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan Internet tizimiga ulangan kompyuter bilan ta’minlash;

Sirtqi fan olimpiadalari ishtirokchilarini ishlarini eduportal.uz portalidagi “Forum”ga joylashtirishga oid xizmat ko‘rsatish va o‘quvchilarni mustaqil ishlashini kuzatishni tashkil qilish;

sirtqi fan olimpiadalari ishtirokchilarini va jamoa rahbarlarini olimpiada Nizomi, o‘tkazish tartibi, qatnashchilar bilimini baholash mezonlari bilan tanishtirish;

o‘z hududlarida fan olimpiadalarining ilmiy-metodik jihatdan yuqori saviyada, adolat va oshkoralik tamoyillari asosida o‘tkazilishini ta’minlash;

fan olimpiadalari g‘oliblarini va ularni tayyorlagan o‘qituvchilarni taqdirlash hamda rag‘batlantirish yuzasidan takliflar berish.

6.2. Respublika Tashkiliy qo‘mitasiga:

Sirtqi fan olimpiadasining barcha bosqichlarini o‘tkazish bo‘yicha umumiy metodik tavsiyalar va baholash mezonlarini tayyorlash, yozma ish variantlarini tayyorlashni tashkil etish, shuningdek, fan olimpiadasining I,II,III bosqichlarini o‘tkazilishini muvofiqlashtirish va fan olimpiadasini o‘tkazilishini ta’minlash maqsadida Respublika tashkiliy qo‘mitasi tuzilib, Xalq ta’limi vazirligi buyrug‘i bilan tasdiqlanadi. Fan olimpiadalarining barcha bosqichlarni tayyorlash va o‘tkazishga umumiy rahbarlikni Respublika tashkiliy qo‘mitasi amalga oshiradi.

 

 

- fan olimpiadalari yaunlari yuzasidan belgilangan tartibda qaror matnlarini tayyorlaydi va rasmiylashtiradi

- fan olimpiadalari o‘tkazilish jarayonida ro‘y berishi mumkin bo‘lgan anglashilmovchiliklarning oldini oladi, ularni bartaraf etish choralarini ko‘radi

-      g‘oliblarni aniqlab, ularning egallagan o‘rnini belgilaydi

-      fan olimpiadalari natijalarini olimpiada qatnashchilarini matbuot orqali e’lon qiladi, zurur hollarda qatnashchilar   hamda ota-onalarning , jamoa rahbarlirining savollariga javob beradi, ularning e’tirozlarini ko‘rib chiqadi

-      o‘tkazilgan olimpiada natijalari haqida tashkiliy qo‘mitaga batafsil hisobot beradi va zarur hujjatlarni taqdim etadi

7.3.    Hakamlar hay’ati a’zolarining kamida uchdan ikki qismi yetib kelganidan so‘ng o‘quvchilar ishlarini tekshirishni boshlashi mumkin.

 

 

8.2   Xalq ta’limi vazirligi Istiqbolni belgilash, moliyalashtirish, buxgalteriya hisobi va hisoboti boshqarmasi sirtqi fan olimpiadalarining bosqichlarini o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan barcha sarf-xarajatlar bilan bog‘liq hujjatlarni har yili 1 fevralgacha tasdiqlatib oladi.

8.3 Fan olimpiadalarini o‘tkazish bo‘yicha quyidagi sarf-xarajatlar mahalliy boshqaruvi   idoralari hisobidan qoplanadi.

-      sirtqi fan olimpiadalarining g‘oliblarini   “Yozgi maktab” manziliga kelishlari va qaytib ketishlari, jamoaga mas’ul xodimlarning xizmat safar xarajatlari, g‘oliblarni rag‘batlantirish mablag‘lari