O‘ZBÅKISTÎN RÅSÐUBLIKÀSI ÕÀLQ TÀ’LIMI VÀZIRLIGI
RÅSÐUBLIKÀ TA’LIM MARKAZI
6-sinfda «Vatan tuyg‘usi»
fanidàn yangi tahrirdagi Davlat ta’lim standarti
Tîshkånt – 2006
Tuzuvchilar:
Xayriddin Sultînîv
Murtazî Qarshibîyev
Qiyîmiddin Nazarîv
Fîtima Xîlmirzayeva
DÀVLÀT TÀ’LIM STÀNDÀRTI
«Vàtàn tuyg‘usi» fàni bo‘yichà o‘quvchilàr quyidàgi bilim va tasavvur, ko‘nikmà và màlàkàlàrni egàllàshi lîzim:
- Vatan haqidagi bilim va tushunchalar, o‘z yurtiga munîsib farzand, haqiqiy vatanðarvar inson bo‘lishda muhim ahamiyat kasb etishi, Vatan va vatanðarvarlik tuyg‘usi;
- Vatanga muhabbat, îna zaminga sadîqat, mardlik va vatanðarvarlik fazilatlarining vatanni sevish va anglash îrqali shakllanishi;
- milliy g‘urur tushunchasining màzmun-mîhiyati;
- mustàqillikni àsràsh và mustàhkàmlàsh, vatan ràvnàqi uchun kuràshish O’zbekiston zaminida yashayotgan hàr bir insonning fàrzàndlik burchimiz ekàni;
- Vatan tariõini, xalq hayotini, milliy qadriyatlarni bilish va qadrlash;
- ajdîdlàrimizning boy merosi, ibratli fazilatlarini bilish va ularga munosib bo’lish;
- Vàtànning båtàkrîr tàbiàti, mîddiy và mà’nàviy bîyliklàrini ko‘z qîràchig‘idåk àsràb-àvàylàsh;
- îzîd Vatan fuqarîsi bo‘lish, înà yurtdà tinch và îsîyishtà yashàsh, uning qudràtini îshirish yo‘lidà o‘z kuch-g‘ayràti, bilim và istå’dîdini sàrflàsh chinàkàm bàõt ekànini ànglàsh;
- milliy và umumbàshàriy qàdriyatlàrni o‘zidà uyg‘unlàshtirishgà intilish;
- îilà và màhàllà, qadrdon qishloq yoki shaharning tarixini bilish, ularning an’analarini qadrlash, o’zi tug‘ilgan, voyaga etgan makonni hech qachon unutmaslik;
- dàvlàtimiz ràmzlàri, ularning muqàddàsligi ekànligi tushunchàgà egà bo‘lish;
- zamonaviy ilmlarni egallash, o’z kasbining mohir ustasi bo’lish Vatanga sadoqat bilan xizmat qilishning muhim sharti ekani;
- ma’naviyat haqida tushunchaga ega bo‘lish
- fuqarolik hissi, o’z yurtining faol grajdani bo’lish shartlari;
- kitob va bilim, Vatanga muhabbat, el-yurtga sadoqat – yuksak ma’naviyatni shakllantiradigan manbalar ekanini bilish;
- Vatanga sog‘lom va bilimli yoshlar zarurligini anglash;
- sîg‘lîmlik va kîmillik haqidagi dastlabki tushunchalarni bilish.
- Ðrezident Islîm Karimîvning barkamîl avlîd haqidagi fikrlarini bilish, yurtimizda yosh avlod uchun yaratilayotgan imkoniyatlar haqida ma’lumotga ega bo’lish va ularni qadrlash;
DÀVLÀT TÀ’LIM STÀNDÀRTIGÀ SHÀRH
Vàtàn tuyg‘usi o’quv fanining màqsàd và vàzifàlàri
Dàvlàt tà’lim stàndàrtlàri dàvlàtning birîr-bir fàn bo‘yichà qo‘yilàdigàn ijtimîiy tàlàblàri asosida ishlàb chiqilàdi.
«Vàtàn tuyg‘usi» o‘quv fàni bo‘yichà dàvlàt tà’lim stàndàrtlàri hàm dàvlàtimizning tà’lim và tàrbiya sîhàsi îldigà qo‘yayîtgàn tàlàblàri àsîsidà ishlàb chiqildi. Ushbu fàn îldigà àvvàlî yîsh àvlîd qàlbi và îngidà Vàtàngà muhàbbàt và sàdîqàt tuyg‘ulàrini shàkllàntirish, ulàrni o‘zining buyuk tàriõi, kimlàrning, qàndày buyuk zîtlàrning fàrzàndi ekànidàn fàõrlànib yashàydigàn hàqiqiy vàtànðàrvàr insînlàr etib tàrbiyalàsh àsîsiy vàzifà qilib qo‘yilgàn. Shundàn kålib chiqqàn hîldà, «Vatan tuyg‘usi» o‘quv fànining asîsiy maqsad va vazifasi Vatan, înà yurt, õàlq và millàt, milliy qàdriyatlàr haqidagi bilim va tushunchalarni sharhlab, o‘quvchilarda mardlik va vatanðarvarlik fazilatlarini shakllantirish, milliy iftixîr tuyg‘usini kamol toptirish, ularning har tomonlama etuk inson bo’lib etishishiga xizmat qilishdan ibîrat.
Shu màqsàddàn kålib chiqqàn hîldà, «Vàtàn tuyg‘usi» o‘quv fànining mà’nî-màzmuni quyidàgi bilim, ko‘nikma va malakalarni qàmràb îlàdi:
Bilim:
- Vàtàn và Vàtàn hàqidàgi tushunchàlàrni bilishi;
- Vàtàn tàriõi, õàlq hàyîti hàqidàgi bilimlàrni egàllàshi;
- Milliy g‘urur tushunchàsining màzmun-mîhiyatini bilishi;
- Milliy qàdriyatlàrimizni bilishi;
- Milliy mårîsimizdàn nàmunàlàrni bilishi;
- Àjdîdlàrimizning bîy mårîsi, ibràtli fàzilàtlàrini bilishi;
- Vàtànningn båtàêrîr tàbiàti, mîddiy và mà’nàviy bîyliêlàrini;
- Mustàqilliê và uni àsràsh và mustàhêàmlàsh, vàtàn ràvnàqi uchun êuràshish Î’zbåêistîn zàminidà yashàyîtgàn hàr bir insînning fàrzàndliê burchi eêànini bilishi;
- Îzîd và îbîd Vàtàn fuqàrîsi bî‘lish, înà yurtdà tinch và îsîyishtà yashàsh, uning qudràtini î‘rgànish yî‘lidà î‘z êuch-qudràti, bilim và istå’dîdini sàrflàsh chinàêàm bàõt eêànini ànglàsh;
- Biz – buyuê õàlq eêànligimizni, buyuê tàriõgà, buyuê mà’nàviyatgà egà õàlq eêànligimizni ànglàshi;
- Milliy dàvlàtchiligimiz tàriõidàn mà’lumîtgà egà bî‘lishi;
- Sîg‘lîm àvlîd – yurt bîyligi eêànini; êîmil insîn, êîmilliê biz intilàyîtgàn jàmiyat îrzusi eêànini;
- Vàtànðàrvàrliê và vàtàngà sàdîqàt eng îliy tuyg‘u eêànligini ànglàshi;
- Bugungi êun àvlîdlàri istiqbîlimiz và mustàqilligimizni àbàdiyligini tà‘minlîvchi vîrislàr – vàtàn êålàjàgi eêànligini ànglàshi.
Ko‘nikma
- Vàtànning ulug‘ligi, uni e’zîzlàsh êî‘niêmàsiga;
- Vàtàn, înà-yurt hàqidàgi hikmàtlàr, nàql và màqîllàrni shàrhlày îlish;
- Vàtàn tuyg‘usi, milliy g‘urur, milliy iftiõîr tuyg‘ulàrini î‘zidà his etish;
- Vàtàn istiqbîlini tàsàvvur etish;
- Fàrzàndliê và fuqàrîliê burchlàrining mîhiyatini tushunib åtish;
- Vàtàn tuyg‘usi bilàn bîg‘liq urf-îdàt và àn’ànàlàrni qàdrlàsh;
- Tàriõi buyuê bî‘lgàn õàlqning êålàjàgi buyuê bî‘làdi, dågàn nàqlning màzmun-mîhiyatini shàrhlàsh;
- Tàriõiy õîtirà tushunchàsini egàllàsh;
- Insînning mà’nàviy õususiyatlàrini bålgilàydigàn fàzilàtlàrni egàllàsh;
- Mà’nàviyatli îdàmni mà’nàviyatsiz îdàmdàn fàrqlày îlish;
- Milliy qàdriyatlàrimiz shàêllànishi và tàêîmillàshib bîrishi nimàlàrdà bîg‘liq eêànligini misîllàr îrqàli îchib bårish;
- Αzbåêistîn fuqàrîsi bî‘lish – g‘urur-iftiõîr bàõsh etuvchi tuyg‘u eêànligi;
- Jismîniy và ruhiy sîg‘lîmliê î‘rtàsidàgi bîg‘liqliêni fàrqlày îlish;
- Êîmil insînlàr siymîsidà àês etuvchi õususiyatlàrni egàllàshgà intilish;
- Vàtànðàrvàrliê nàmîyîn bî‘làdigàn hàràêàtlàrni nàmîyîn etishgà hàràêàt qilish;
- Αz yurti êålàjàgining bunyîdêîrlàri bî‘lishi uchun lîzim bî‘lgàn fàzilàtlàrni egàllàsh êî‘niêmàsini hîsil qilish.
Malaka
- Vàtàn hàqidàgi bilim và tushunchàlàrni shàrhlày îlish, misîllàr îrqàli àsîslàsh màlàêàsini;
- Vàtàn, u bilàn bîg‘liq vîqåà-hîdisàlàr, jàràyînlàrgà î‘zining mustàqil fiêrlàri bilàn munîsàbàt bildirà îlish;
- Õàlq và millàt, ulàrning tàriõi, muqàddàs qàdriyatlàri, båtàêrîr màdàniyati, milliy urf-îdàtlàri hàqidàgi bilimlàrini qî‘shimchà bàdiiy àdàbiyîtlàr îrqàli î‘rgàngàn mà’lumîtlàri bilàn bîg‘lày îlish;
- Tàriõ, àdàbiyît, gåîgràfiya và bîshqà fànlàrdàn î‘zlàshtirgàn bilimlàri îrqàli «Vàtàn tuyg‘usi» fànini màzmun-mîhiyatini izchil bàyîn età îlishi;
- Õàlqimizning bîy mà’nàviyatini êî‘rsàtàdigàn misîllàrdàn nàmunàlàr êåltirà îlish;
- Tàriõdà yurtimiz hududidà Turîn, Turêistîn, Àmir Tåmur dàvlàti hàqidàgi bilimlàrini gàðirib bårish;
- Mustàqilliêdàn êåyin tiêlàngàn milliy dàvlàtchiligimizning àsîsiy õususiyatlàrini êî‘rsàtà îlish;
- Îngli fuqàrî bî‘lish uchun nimà qilish êåràê màlàêàsigà;
- Sîg‘lîm fàrzànd jàmiyat bîyligi, shunng uchun sàlîmàtliêni àsrày îlish;
- Sîg‘lîm và bàrêàmîl àvlîdni vîyagà åtêàzish uchun yurtimizdà àmàlgà îshirilàyîtgàn vàzifàlàrdà ishtirîê etish;
- Mustàqil Αzbåêistînning vàtànðàrvàrlàri bî‘lishgà êuchli ishtiyîq tuyg‘usini his etish màlàêàsigà egà bî‘lish.
.gif){kind=small}
